Begrijpen is één ding. Ervaren is iets anders.

Je weet wat je graag anders zou willen doen.
Je hebt erover nagedacht. Misschien heb je er zelfs boeken over gelezen. Je begrijpt waarom je in bepaalde situaties reageert zoals je reageert.
En toch kies je in vertrouwde situaties vaak voor wat je al kent.
Is dat vreemd?
Helemaal niet.
Onze oude manieren van reageren hebben ons vaak uitstekend geholpen. Sommige waren zelfs briljante oplossingen voor de omstandigheden waarin we ze ontwikkelden.
Waarom zouden we die zomaar weggooien?
Bij herbeslissen willen we dan ook niet zozeer iets afleren. We willen mogelijkheden toevoegen.
Maar begrijpen dat je andere mogelijkheden hebt, is nog iets anders dan ze daadwerkelijk kunnen gebruiken.

Van weten naar ervaren

Onlangs keek ik samen met Rik terug op onze laatste herbeslissingsmarathon met Mark Widdowson.
We onderzochten hoe we samen met deelnemers de stap van begrijpen naar ervaren zetten.
Weten. Inzien. Toepassen. Integreren.
Vier woorden die gemakkelijk achter elkaar te zetten zijn. Maar hoe verbind je ze met elkaar?
Tijdens de marathon begonnen we onder andere met een eenvoudige oefening.
We legden een verzameling afbeeldingen op de grond en nodigden iedereen uit een afbeelding te kiezen. Niet noodzakelijk de mooiste. Wel eentje waarmee je iets had.
Vervolgens gingen de deelnemers in kleine groepjes met elkaar in gesprek.
Wat spreekt je aan in dat beeld?
Wat vertelt het over jou?
En wat wil je tijdens deze twee dagen voor jezelf bereiken?
Een eenvoudige opdracht.
En toch biedt zo'n opdracht al heel wat mogelijkheden om te leren.
Je kiest iets. Je vertelt waarom. Je luistert naar wat anderen erin herkennen. Misschien ontdek je dat iemand heel anders naar hetzelfde beeld kijkt.
En misschien merk je ook iets op aan je eigen manier van kiezen.
Daar begint het interessante werk.
Niet bij onze interpretatie als begeleiders, maar bij wat iemand zelf ontdekt, onderzoekt en besluit ermee te doen.

De gouden driehoek

In het eerste hoofdstuk van Herbeslissen beschrijf ik drie elementen die elkaar versterken bij persoonlijke groei en ontwikkeling.
Ik noem ze de gouden driehoek.
Je belemmerende scenario doorbreken. Je breinwijsheid benutten. En in groepsverband op resultaten focussen.
Ons scenario bestaat uit de overtuigingen, gevoelens en manieren van handelen die we in de loop van ons leven hebben ontwikkeld.
Die hebben een geschiedenis. En meestal ook een heel goede reden.
Een oplossing die ooit bijzonder nuttig was, hoeft vandaag niet meer onze enige oplossing te zijn.
Daarom onderzoeken we hoe onze oude beslissingen ons nog steeds helpen, en waar ze onze keuzemogelijkheden beperken.
Vervolgens benutten we onze breinwijsheid.
We leren immers niet uitsluitend door iets te begrijpen. Ook onze gevoelens, onze lichamelijke ervaringen en onze vertrouwde reacties doen mee.
Je kunt jezelf honderd keer vertellen dat je gerust je mening mag geven. Dat betekent nog niet dat je die vrijheid ook voelt wanneer iemand tegenover je het oneens is.
Wat als je in een veilige omgeving die mening eens uitspreekt?
Wat als je merkt dat je het aankunt?
Dan heb je niet alleen iets begrepen. Je hebt ook een nieuwe ervaring opgedaan.
En die ervaring kun je meenemen.

Waarom samen?

Bij de Gouldings leerde ik de kracht van werken in een groep kennen.
Tijdens een marathon werkt niet iedereen voortdurend aan een eigen vraag. We luisteren, stellen vragen, herkennen iets van onszelf in het verhaal van een ander en helpen elkaar om nieuwe mogelijkheden te onderzoeken.
De begeleider heeft daarin een belangrijke taak. Maar het leren is niet zijn eigendom.
Mensen doen dat samen.
Ook daarom kozen Mark en ik ervoor om met concrete doelen te werken. Wat wil je na deze twee dagen kunnen toevoegen aan je leven? Hoe ga je merken dat je een extra mogelijkheid hebt?
Niet alleen begrijpen dus.
Ook uitproberen.
En vervolgens ontdekken hoe je die ervaring kunt gebruiken wanneer je weer thuis bent, op je werk of bij de mensen van wie je houdt.

Wat wil jij toevoegen?

Ik heb in mijn werk veel mensen ontmoet die uitstekend konden uitleggen waarom ze deden wat ze deden.
Dat inzicht is waardevol.
Ik vind het minstens zo interessant wanneer iemand ontdekt dat er vandaag iets bij kan.
Dat je nog steeds voorzichtig mag zijn, én soms je mening kunt geven.
Dat je nog steeds voor anderen kunt zorgen, én ook voor jezelf.
Dat je de oplossingen van vroeger niet hoeft af te wijzen om nieuwe oplossingen te ontwikkelen.
Daarvoor gebruiken we de gouden driehoek.
Niet als een model dat je uit je hoofd moet leren.
Wel als een manier om met je hele persoon te leren.
Wat begrijp jij al lang, en zou je ook eens willen ervaren?

Mil Rosseau

Reflectie 1 van 7 — naar aanleiding van mijn laatste herbeslissingsmarathon met Mark Widdowson en hoofdstuk 1 van Herbeslissen.